KONSULTACJA PSYCHOLOGICZNA
Czasami problemy zaczynają nas przerastać. Wtedy warto pozwolić sobie pomóc, bo dbanie o zdrowie psychiczne jest odwagą a nie wstydem. Najlepszym sposobem jest konsultacja psychologiczna, która jest spotkaniem z profesjonalistą w dziedzinie psychologii . Gabinet jest miejscem, w którym nikt nie będzie oceniał i krytykował. W bezpiecznej przestrzeni można podzielić się trudnościami . Kto może skorzystać z konsultacji psychologicznej? Tak naprawdę każdy. Nie ma takiego problemu, z którym nie można przyjść do psychologa. Kwestia tego, czy będzie on w stanie pomóc nam w czasie konsultacji psychologicznej, czy zleci psychoterapię, bądź konsultację psychiatryczną . W trakcie spotkania konsultacyjnego , psycholog zbierze dokładny wywiad- zapyta o powód zgłoszenia, wiek, sytuację rodzinną, zawodową itd., definiuje problem, próbuje uchwycić jego przyczynę i wskazuje dalsze kierunki pracy nad nim. Warto pomyśleć o spotkaniu z psychologiem, jeśli pojawiają się trudności w następujących obszarach:
- kryzys rodzinny
- trudności w zakresie kontrolowania emocji
- przewlekły stres
- stany lękowe
- utrzymujące przygnębienie
- kryzys wychowawczy
KONSULTACJA PSYCHIATRYCZNA
Psychiatria jest jedną z podstawowych specjalizacji medycznych, zajmująca się badaniem, zapobieganiem i leczeniem zaburzeń i chorób psychicznych.
Konsultacja psychiatryczna polega na rozmowie z lekarzem, który na podstawie dokładnego wywiadu oraz analizy zachowania diagnozuje przyczynę problemu oraz jeśli uzna taką zasadność, wdraża odpowiednią farmakoterapię. Warto rozpatrzyć wizytę u psychiatry w sytuacji dostrzeżenia niepokojących zmian w samopoczuciu i nastawieniu do otaczającego świata ( np. unikanie kontaktów towarzyskich, znaczne obniżenie nastroju, trudności z zasypianiem i utrzymaniem snu, zwiększona drażliwość i nerwowość, inne niepokojące objawy, np.urojenia i omamy )
Do najczęściej występujących zaburzeń psychicznych należą m.in. :
- uzależnienia;
- schizofrenia paranoidalna;
- zaburzenia afektywne dwubiegunowe;
- zaburzenia lękowe;
- bezsenność;
- zespół stresu pourazowego;
- depresja;
- zaburzenia obsesyjno-kompulsywne;
Podczas konsultacji specjalista ma możliwość wystawienia zaświadczenia/opinii o stanie zdrowia, dokumenty wystawiane na życzenie pacjenta są dodatkowo płatne.
TERAPIA POZNAWCZO-BEHAWIORALNA ( CBT)
Psychoterapia poznawczo-behawioralna powstała w latach 60. XX wieku. Metodę terapii opracował Aaron Beck, amerykański psychiatra. Początkowo służyła przede wszystkim do leczenia depresji. Okazała się jednak skuteczna również w leczeniu innych zaburzeń, również w połączeniu ze środkami farmakologicznymi. Stanowi formę terapii krótkoterminowej.
Terapia poznawczo-behawioralna jest najlepiej zbadaną klinicznie formą psychoterapii i przez większość specjalistów uznawana jest za terapię o największej skuteczności. Ta metoda leczenia jest także znacznie szybsza od pozostałych. Pacjent po terapii zyskuje większą samoświadomość i potrafi lepiej kontrolować swoje zachowania, co przekłada się na polepszenie jego jakości życia i kontaktów z otoczeniem.
U podstaw terapii poznawczo–behawioralnej leży założenie, że poprzez zmianę błędnego, rodzącego cierpienie sposobu myślenia można uzyskać zmianę nastroju i zachowania. Terapeuta stosuje techniki CBT aby pomóc pacjentowi zweryfikować własne wzorce myślenia i własne przekonania oraz zastąpić „błędy w myśleniu” bardziej realistycznymi i efektywnymi myślami, co w konsekwencji zmniejsza dyskomfort i wpływa na zmianę zachowania. Ponadto terapia poznawczo-behawioralna podpowiada jak radzić sobie z nadmiernym lękiem, pomaga uporać się z bolesnymi wspomnieniami, poczuciem przygnębienia, poczuciem winy, uporczywymi, negatywnymi myślami o sobie i niską samooceną
Obszar zastosowania psychoterapii poznawczo-behawioralnej jest bardzo szeroki. Terapię wykorzystuje się do leczenia m.in:
- zaburzeń lękowych ( napady paniki, lęk społeczny, lęk uogólniony itd)
- zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych
- zaburzeń snu
- depresji
- stresu pourazowego
TERAPIA SCHEMATÓW
Terapia schematów to innowacyjne, zintegrowane podejście terapeutyczne, wywodzące się z terapii poznawczo-behawioralnej, teorii przywiązania, idei psychodynamicznych oraz terapii skoncentrowanych na emocjach.
Twórca terapii schematu Jeffrey E.Young, uważa że jeśli podstawowe potrzeby emocjonalne nie zostają zaspokojone w dzieciństwie, uzewnętrzniają się bolesne przeżycia i usiłujemy radzić sobie najlepiej jak potrafimy, co w konsekwencji prowadzi do wykształcenia się wzorów, które nazywa wczesnymi nieadaptacyjnymi schematami lub pułapkami psychologicznymi. Mogą one dotyczyć poczucia niezasługiwania na miłość, poczucia nieadekwatności, niestabilności relacji, opuszczenia, poczucia wewnętrznego defektu lub niekompetencji.
Terapia schematu ma za zadanie pomóc dorosłym zmienić te zakorzenione wzorce, które są wciąż powielane w ich życiu. Jej celem jest m. in. identyfikacja i odzyskanie kontaktu z emocjami leżącymi u podłoża schematu, aby móc adekwatnie zadbać o swoje potrzeby emocjonalne w codziennym życiu. Terapia schematu jest propozycją dla osób zmagających się z problemami osobowościowymi oraz dla tych, którzy doświadczają przewlekłych problemów emocjonalnych, cierpią z powodu niskiej samooceny ub mają trudności w relacjach z innymi.
TERAPIA DIALEKTYCZNO-BEHAWIORALNA (DBT)
Jednym z nurtów trzeciej fali terapii poznawczo-behawioralnych jest Terapia Dialektyczno-Behawioralna. Twórczynią nurtu jest prof. Marsha Linehan.
Dialektyka oznacza łączenie przeciwieństw, nacisku na akceptację pacjenta, takim jakim jest, przy jednoczesnym nacisku na zmianę jego życia, które w obecnej formie (niezdrowe sposoby radzenia sobie) przysparza mu cierpienia.
Podejście to jest bardzo skuteczne w leczeniu borderline (osobowość z pogranicza) , ale też innych zaburzeń (m.in. uzależnienia, depresji czy zaburzeń odżywiania) i trudności w których dochodzi do silnego rozregulowania emocjo (tzw dysregulacja emocji) .Terapia dialektyczno-behawioralna (DBT) to metoda przynosząca satysfakcjonujące efekty u osób z tendencją do prób samobójczych lub samouszkodzeń, a także u osób doświadczających pernamentnego stresu. Specjalista kładzie duży nacisk na rozwijanie u pacjenta umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Techniki stosowane w ramach tego nurtu to skuteczne narzędzia dla każdego, kto chce poprawić swoje relacje z otoczeniem oraz lepiej funkcjonować w życiu społecznym. W sesjach mogą uczestniczyć zarówno dorośli, jak i nastolatki.
TERAPIA AKCEPTACJI I ZAANGAŻOWANIA ( ACT)
Terapia akceptacji i zaangażowania należy do tzw. trzeciej fali terapii behawioralnych. Podkreśla istotność skupienia się na relacji terapeutycznej , emocjach, wartościach i technikach uważności.
Została stworzona przez Stevena C. Hayesa, Kellyego G. Wilsona i Kirka Strosahla.
Celem terapii akceptacji i zaangażowania jest zwiększenie elastyczności psychologicznej pacjenta- umiejętności bycia świadomym i otwartym na doświadczenia, wydarzająca się w chwili obecnej oraz wyboru działań zgodnie z naszymi wartościami.
Założenia terapii ACT opierają się na nauce pacjenta, że ucieczka od emocji nie jest niczym dobrym – tłumione kumulują się i kiedy dojdzie do ich znacznego nagromadzenia, skutkować to może wystąpieniem kryzysu psychicznego.
W terapii opartej na akceptacji i zaangażowaniu (ACT) ważne jest wykształcenie u pacjenta zdolności do przeżywania chwil ,, tu i teraz'' , zamiast skupiania się na przeszłości lub przyszłości.